DEYİMLER

Aç yatıp kuyruğumu dik tutarım: Bu ifade kimseye eyvallahım olmaz, zayıf olan yönümü,eksik yanımı başkalarına hissettirmem manasında kullanılır.Bir parça kendini beğenmişlik hali sözkonusudur.
Agopun kazı : Çok yemek yiyen,obur kişiler için kullanılır.Ne bulursa yiyen,vakitli vakitsiz birşeyler yiyen kişi.
Ağır ol ki batman gelesin : Olgun davran,yaşının ve konumunun gereklerine göre haraket et.Kısaca ağırbaşlı ol.
Akıl defter mi ? : Akıl nisyan ile malüldür sözünün değişik bir söyleniş şekli.Yani insanız unutabiliriz.
Aklı bir karış havada : Yaşından beklenen olgunluğu göstermeyen,düşüncesizce haraket eden.
Ala bayrak açma : Tartışma,kavga etme.
Al karısı: Masal kahramanı.Bakımsız ve geçimsiz kadın.
Ali kıran baş kesen : Mahallenin kabadayısı,her dediğini zorlada olsa yapan.Kural tanımaz.
Aralarından su sızmıyor : Çok samimi iki dost
Arap arap : Beklenilmeyen bir durum karşısında söylenir
Arabın yalellisi : Hesapsız,kuralsız haraket eden,düzensiz,saf kişi.
Başımın etini yedi : Muhatabını bunaltacak kadar çok konuşan kişiler için kullanılır.
Baştan ayağa haberi yoktur: İşlerini dağınık yapan,birinin yaptığı işten diğerinin haberi olmaması hali.
Başında kavak yelleri esiyor : Yeterince hayat tecrübesi olmayan,feleğin çemberinden henüz geçmemiş kişi.
Başıma cin bıtırağı yapıştı: Çok sinirlendim.
Başkasının kanadı ile uçuyor : bir şahsın yakın çevresinin imkanlarından yararlanarak iş yapması, başarılı olması
Bayram ekmeği ile köpek tavlanmaz:Bir çiçekle bahar gelmez sözünün bir versiyonu.
Benim halim itin zemheride kar yemesi: Rahatsızım ama mecburen çalışıyorum.(Bir parça sitem.)
Beterin beteri var : En olumsuz durumdan daha da olumsuz durumlar olabilir.
Bin koyunlu kürt gibi : Rahatına düşkün,kendini pek sıkıntıya sokmayan.
Bir tahtası eksik : Sağlıklı düşünemiyor,olayları iyi tahlil edemiyor.
Bir yaşıma daha girdim : Yeni ve beklenilmeyen bir haber,bir fikir duyulması halinde kullanılır.
Boğazına geçme : Suçlayarak kızma.
Burnundan kıl aldırmıyor : Kendisini beğenmiş.
Cılkı çıkmak : Çok ayağa düşmüş,bayağılaşmış,Beklenen faydadan uzaklaşılmış.
Çobanın gönlü olsa tekeden (erkek keçiden) süt çıkarır: Eğer insan arzu eder ve gayret gösterirse en olmayacak işleri bile yapabilir.
Dabanları yağlamak : Hızlıca kaçmak.
Damarına basmak : Kızdırmak,hassasiyetlerine dokunmak.
Dışlıksız adam: Geçimsiz adam.
Döşeğin yeğlik ola: Ağır hastaların bir an önce iyileşmesi temennisi
Dur bakalım kalbur sudan ne getiriyor: Yakın gelecekte istemediği bir işi yapmak zorunda kalacak olan kişinin çıkmamış candan ümit kesilmez misali farklı beklentilere girmesi.(Bacım uşak çocuğun hepsi İzmir'de bu yıl Hasan'da gidecek buralarda yalınız korkarsın perişan olursun,hebe sende bu güzün İzmire gidersin,-hee sizde onu bellemişsiniz neden korkacakmışım,gidip de buradaki saray gibi evleri batırammı ben İzmire mizmire gitmek istemiyorum,daha güze çok var, dur bakalım kalbur sudan ne getirecek.
Düğünün taşa konmuş gibi : Önemsiz bir işi acele ederek bitirme telaşı
Dünya yansa içinde çöpü yok : Hiç birşeyi umursamayan,rahat,işleri oluruna bırakan.
Eğri oturup doğru konuşmak : Ne pahasına olursa olsun doğru konuşan.
El eli yıkar elde döner yüzü yıkar:Karşılıklı yardımlaşmayı vurgulayan bir deyim.
El evladı el yanında it etinden ucuzdur: Başkalarını düşünmeyen,başkalarının çektiği zorluklardan rahatsız olmayıp elindeki yetkiyi kötüye kullanan.
Eşeğe gücü yetmeyen palanına saldırır: Kendinden güçlü birine kızıp ona bir şey yapamayınca hırsını daha zayıf olanlardan çıkaran.
Ektiğin nohut, biçtiğin nohut, şehre gitmiş leblebi olmuş: Geçmişini unutmuş, kendini beğenmiş
Eksik etek : Zayıf, korunmaya muhtaç.Daha ziyade kimsesiz kadınlar için kullanılır.
Ev danası öküz olmaz: İnsanın yakın akrabası servetçe veya mevkiice ne kadar başarılı olursa olsun yinede eski konumunda değerlendirilir.Aynı durumdaki yabancılar kadar onore edilmez.
El elin eşeğini türkü çağırarak ararmış: Başkalarına yaptığı işe yeterince özenmeyen,işin hakkını vermeyen kişiler için kullanılır
Elden ayaktan düşmek : Bakıma muhtaç hale gelmek.
Gelen mala gelsin : Canın sağ olsun
Geniş yerde dar otur ki dar yerde geniş oturasın : Ölçülü yaşa,biraz servet edinince şımarma.
Gençlik bir huma kuştu çevirdim tutamadım, ihtiyarlık kart kumaş kimseye satamadım: Gençliğin ve sağlığın kısa sürmesi, yaşlılığın uzun sürmesi.
Gökten ne yağdı da yer kabul etmedi : Çaresizlik içinde kabullenme.
Gökten paldın yağsa boynuma geçmez: Çok şanssızım.Paldın,eşeğin palanında bulunan halka şeklindeki bölüm.
Görmemişin bir oğlu olmuş, çekmiş ….. koparmış :Görgüsüz,Sonradan görme.
Gözden çıkmış eşeği dağa salsan kurt yemez ..... Kötüye birşey olmaz ifadesinin bir başka versiyonu
Haldır hayat : Bomboş,metruk.
Her zamanki küllü çörek; Her zamanki adam.-Nasılsın hala? -Nasıl olayım her zamanki küllü çörek.
Her kuş kendi sökünüyle uçar : Kardeşler,akrabalar dayanışma içinde olmalıdırlar.Birlikte haraket etmelidirler.
Herkesin yorulduğu yere bir han yapamayız: Herkesi memnun etmek zorunda değiliz,herkesin her dediğini yapamayız.
Hırtığını sıkma : Boğazını sıkma.
Hık demiş burnundan düşmüş : Birbirine çok benziyor.
Hırlı hottuk dur : Akıllı uslu dur.
Hımhış olma: Tamamen ezilip kullanılamaz hale gelme.
İki gummuk vurma: İki yumruk vurma.
İki hallik bir bellik: Birkaç zayıf,yaşlı,bakıma muhtaç adam.
İki zoğ arasında bir zoğ çıkarmak: Telaşla bir işi yaparken, iş yoğunluğuna aldırmadan aradan başka bir işi çıkarmak.
İdaremiz çıkar çıkmaz : Yıllık geçimimizi ucu ucuna sağlayabiliriz.
İt izi kurt izine karışmış : Bütün işler birbirine girmiş,işler kontrolden çıkmış.
Kaburgası kalın : Hali vakti yerinde, zengin.
Kâkgız kâkgız : Beklenilmeyen bir durum karşısında söylenir.
Kapına gelen hınzırda(Domuz) olsa hızır muamelesi yap :Kapına geleni boş çevirme,onu küçümseme.
Kara çullara oturtmak : Elinde avucunda neyi varsa alma.
Kara keçiyi gören içi dolu yağ sanıyor: Dış görünüşüne veya içinde bulunduğu konuma bakıp varlıklı sanma.Ölüler sanarmış ki diriler hep helva yiyor sözünün bir benzeri.
Kırk hissenin darısı: Hissadarı çok olan miras.
Koç olacak kuzu köm önünde belli olur : Başarılı olacak adam daha çocukluk yıllarındaki hal ve haraketlerinden belli olur.
Kötü sen şurada dur, iyiyi arayıp bulamazsam sana dönerim: Özellikle bir kızı isteyip de alamayan gencin ikinci bir kızı istemesi halinde kullanılır.
Köpeksiz köye uğramış elleri sopasız geziyor : Saygısız bir şahsın yaptığı terbiyesizliklere kimsenin ses çıkarmaması.
Köyün küçüğünde, şehrin büyüğünde oturacaksın: Küçük köylerde daha az sorun olur,fikir birliği daha kolay sağlanır.
Kurtla yiyip sahibiyle ağlıyor : Bu deyimin bir benzeride,hem kırar hem sarar,hem yapar hem bozar.Daha ziyade iki yüzlü, pişkin insanlar için kullanılır.
Kıl kımıramıyor:Hiç hava yok, hiç hareket yok, sessiz.
Kırk dereden su getirmek : İşi palağa yaymak,çok zorluk çıkarmak.Bürokratik engellerle oyalamak.
Kındır kındır: Bir cismin yuvarlanarak gitmesi.
Kop etmek: Toplayıp yığın yapmak.
Kirli çıkın : Dış görünüşünden daha farklı,daha zengin olan kişi.
Külden helva yapsam yer: Her şeye beğenir, detaylarla ilgilenmez.
Küller başına : Acıyarak eleştirmek.
Leyleği havada görmek : sürekli seyehata çıkmak
Ortalık Kel Ali'nin bağına döndü: Ortalık çok karıştı işler birbirine girdi.
Mal canın yongasıdır : Can malsız olmuyor.
Medine fıkkarası : Çok fakir.
Muhannete muhtaç olma : Başkalarına muhtaç duruma düşme.
Mumlar tutturmak : Çok zahmet vermek
Müdaanem yoktur : Eyvallahım yoktur
Ne it girmiş ne ziyan olmuş : Hiçbir şeyi umursamamak.
Ne oldum delisi : Desinlere giden,dolduruşa gelen.
Ortalık çirot değirmen: .Kimse kalmadı, bomboş, herkes gitti.
Palağa yayma : Oyalamak
Pörk başımdan sıçradı : Birden bire çok sinirlendi.
Putu açılmadı: Morali bozuk , keyfsiz, rahatsız.
Saçını süpürge etme : Fedakarca hizmet etmek.
Serçeye çubuk bela: Altından kalkamayacağı işin altına girmek veya böyle bir durumla karşı karşıya kalmak.
Şeytana pabucu ters giydirme : Çok uyanık,açıkgöz.
Süne salka geliyor: Kendinden geçmiş bir şekilde sallana sallana geliyor.
Tilki var ki baş kesiyor kurdun ise adı çıkmış: Çok sinsi,fark ettirmeden işler çeviren.
Tohuma kaçtı: Kartlaşmış,tazeliğini, canlılığını kaybetmiş.
Ununu elemiş eleğini asmış : Dünyalığını hazırlamış veya işleri yolunda çoluk çocuğuna iş imkanı sağlamış.
Uy beni beni : Çok üzülme,dövünme.
Yağlı G(K)are: Israrcı,yapıştı mı istediğini almadan bırakmayan kişi.
Yere bakan yürek yakan : Sinsi,güvenilmez.
Yere göğe sığmamak : Çok övülmek.
Yurt yeri: Göçerlerin çadır kurdukları yer.
Zemheri tilkisi: çok zayıf adam.
Zivik zivik arıyor: Köşe bucak her yeri arıyor.